Adli Entomoloji

Böcekleri kullanmayı bilenlere..
Böceklerde larva dönemleri ve larva tipleri

Böceklerde larva dönemleri ve larva tipleri

Adli Bilgiler

Larva Dönemi ve Larva Tipleri 

            Böceklerde yumurtadan çıkan yavru (larva) kanatsız ve küçük yapılıdır. Şekil olarak çoğunluk ergine benzemezler. Ergin hale gelinceye kadar çeşitli larva dönemlerinin geçilmesi ve bu arada larvanın büyümesi gerekir. Böcek vücudunun dışını kaplayan deri bu büyümeye ayak uydurabilecek yapıda değildir. Belirli bir büyümeden sonra deri değiştirilmesi zorunlu olur. İki deri değiştirme arasında geçen zamana = l inci larva dönemi, 2 inci, 3 üncü vs. olarak adlandırılır. Deri değiştirme, dolayısı ile larva dönemlerinin sayıları böceklere göre değişir. Ör: Apterygota’larda = l, Diptera’da = 3, Orthoptera’da = 5 (6–7), Hymenoptera’da = 8, Ephemeroptera’da = 22, Homoptera’dan Cicadidae familyasına bağlı Magicicada septemdecim (17 yıllık ağustos böceği)’ de 30 larva dönemi vardır.

Böceklerde larva dönemleri ve larva tipleri
Böceklerde larva dönemleri ve larva tipleri

            Çoğunluk ergin vücut yapısına hiç benzemeyen larva vücudunda bazen segmentlerin ayırt edilmesi dahi zordur. Şekilleri genel olarak uzun ve silindirik yapıdadır, vücutları yumuşak, derileri incedir. Antenleri genel olarak çok kısalmıştır. Ağız parçaları çiğneyici tiptedir. Genel olarak baş ufaktır. Bacak sayısı çok değişiktir. Bazen hiç bulunmaz. Böceklerin zararlı devresi çoğunluk larva dönemidir. Böcek larvalarını yapılarına göre 4 büyük grupta toplamak mümkündür.

1- Campodeid larva: Bu tip larvalar çevik hareketlidir. Bir çift antenleri ve 3 çift göğüs bacakları vardır. Vücut dorsi ventral basıktır. Abdomen sonunda cerci bulunur.  Bazı Coleoptera ve Neuropteralarda görülür.

2- Manas tipi larva:  Şişman ve silindirik yapılı olan vücut kıvrık olarak durur. 3 çift göğüs bacağına sahiptir. Fakat bunlar yürüme işini tam olarak göremez. Toprak içinde, ağaç gövdelerinde bulunan bu larvalar bitkisel ve bozulmuş hayvansal maddeleri yerler. Coleoptera takımının Scarabaeidae familyasında görülür.

3- Tırtıl: İnce uzun vücut 3 çift çok iyi yürüyen göğüs bacağından başka abdomen bacaklarına da sahiptir. Bunların yardımı ile çok iyi yürürler. Bu larva tipi 3 alt tipe ayrılabilir;

a- Gerçek tırtıl’da 3 çift göğüs bacağından başka abdomenine 3-6 segmentlerinde birer çift abdomen bacağı (yalancı bacak) ve ayrıca son segmentte anal bacak çifti bulunur. Buna göre bu larvalarda 8 çift bacak bulunur. Geometridae dışındaki Lepidoptera familyalarının larvaları bu tiptedir.

b- Mühendis tırtılı: Bunlarda 3 çift thorax bacağı ve abdomenin 6 ve 9 (son) segmentinde bacak bulunur. Bu duruma göre bütün bacaklar toplamı 5 çifttir. Geometridae fam. da görülür.

c- Yalancı tırtıl: Abdomende 6 veya 8 çift bacak bulunur. Bunların ilki 2 inci segmenttedir. Bu duruma göre thorax bacakları ile abdomen bacakları arasında sadece l bos segment bulunur. Gerçek tırtılda ise 2 bos segment bulunur. Hymenoptera takimi Symphyta alt takımında larvalar bu tiptedir.

4- Rim (bacaksız larva) Bunlarda thoraxda dahi bacak bulunmaz. Buna rağmen segmentlerin hareketi ile yavaş da olsa yürüyebilenleri vardır. Kapalı yerde yaşadıkları için gözleri kaybolmuştur. Baş yapısına göre bir gruplama yapmak mümkündür.

Başı gelişmiş olanlara; Scolytidae, Buprestidae, Culicidae, Apidae

Başı ufalmış olanlara;  Tipulidae

Başı hemen tamamen kaybolmuş olanlara; Diptera takımına ait familyalar


Cenk Önsoy

Bilim Günlüğü ve Biyoloji Günlüğü projelerini yürüten, BSc ve MSc derecelerine sahip bir biyolog olarak sizlerle naçizane bilgilerimi paylaşıyorum.